Arar iyo Ablableyn:

Qoroolkan oo tixraac afcelin u ah Maqaal kusoo baxey Warsidaha Biriqda Internetka lagu soo daabaco ee Idamaale loo yaqaano , ayaan doonayaa inaan idiinku bayaansho hadalka kasoo Yeerey Qoraaga Maqaalkasi qorey ee Magaciisu ahaa Mr Durmade oo uu cinwaan uga dhigey Warsangeli Hillaac Laasqorey iyo Howdka Galbeed la iskuma Helo .Waxan leeyahey : WIILYOHOW HADAL GAR AH AYEY GOBI LA YEERTAAYE , MAXAAD IGU GELEYSAA HADAAD MICNAHA DOWLADNIMO MAALIN GARAN WEYDEY ..., Waxaan doonayaa inaan Xasuusiyo Taariikhda Baalka Madow ee Mugdiga ah ku qoran ee ay Leeyihiin Walaalaheyga Xukun Jacaylka iyo Hillaaca Dowladnimo hor marey ee har iyo habeen Ceel hungo ah hor tuban ,iyagoo Harti u sheegeya iney Ceelalyo iyo Sahan u Yihiin , Hoosna ka maleegaya Munaafaqadda soo ifbaxdey ee aanan waqtigan dooneyn inaan ku balballaariyo Maqaalkeygan .

Intaa Hadaan Uga gudbo Ararta Huwan Milgaha Hadalka aan la Higleynayo ee aan rabo inaan ku yara Eego Taariikhaha , Xaqiiqoyinka iyo Dhacdooyinka dhabta ah ee aan ka Hayo Beesha Majeerteen ee daneystayaasheeda Majaraha u hayaa gacmohooda ku kasbadeen ,una soo hooyeen Umadooda ay Caynaanka u qabteen Taariikh huwan Ceeb, Calaacal , Hoog iyo Halaag.

Waxa Hore loo Yiri :NIMAAN AQOON WIXII TEGEY WAXA SOO SOCDANA MA GARTO ( Man laa Yacrif Maadiihi Laa yacrif Mustaqbalah) , marka aan ku weydiiyee Wiilyohow ma taqaanaa taariikhdadii hore , tan mustaqbalka kugu soo fool lehna ma Odorosi kartaa , hadaba aan milicsano taariikhda Mugdiga ah iyo Marooqsiga maan gaabnimada ku dhisan ee aad hor iyo gadaalba u leedihiin ee bal hoos u fiiri Dulucda hadalkan Soo socda :

Taariikhda ma guurtada ahi maxey kaa qortey :

Majeerteen Waxan ku Niqiiney Niman uu buuxiyey Naceybka Umadda Somaliyeed iyo iney aysan marnaba ku hamin jirin in Dadka Somaliyeed Aayohooda ka tashadaan iyagoo xeerinaya Walaaltinimo iyo Wax wada qabsi , mar walbana waxey u Horseedi jireen Umada qax iyo qalaalase , laga soo bilaabo xiliyadii ay Majeerteen wadeen isballaarinta iyo meelmarinta fikirka majeerteenismka ku dhisnaa ee aan lahayn micnaha siyaasadeed iyo Maamultoona , kaasoo ay asal iyo Mabda' a u aheyd , Marooqsi , Boqornimo Doon, Gumeysi u Adeeg, Madaxnimo Jaceyl, Cadow kalkaa, Arimahasi aan xusey ee marag madoontada ah waxa kow ka ahaa ka hor imaanshihii Halgankii Gobonimo U dirirka ee Daraawiishta ee ay kala hortageen Dabadhilifleynta ,

Majeerteen Miyeey Ilaaween Sooyalkii Taariikheed ee dhigayey in ay Ahaayeen kuwii Umada Somaliyeed Dhibka maanta haysta ku keeney Gacmohooda kuna soo falkiyey farahooda , fikir xumada kasoo maaxatey Maskaxdooda miyaanu sabab u aheyn markii Gobanimada loo soo hooyey Umadda Somaliyeed ee ay Halyeeyadu u dhinteen iney Dhabqiyaan oo sheegtaan taariikhda maguurtada ah iyo guulaha rag kale soo Hooyeeen , Mr Duryame wuxuu iska indho tirey raga ay ahaayeen 13 nin ee SYL ee u badnaa dad aan ab iyo isirtoona la laheyn Reerka Majeerteen ee Jecel iney sheegtaan taariikhaha dadka kale , Ma ilaawey Qoraagu in Somaliya oo si demoqraadiyad ah u midowdey Waqooyi iyo Koonfurba ay markii ay talada qabteen Majeerteen ee sida khiyaamada ku dhisan iyo is daba marinta ku qabsadeen ee Cabdirashid ay u caleemo saareen inuu Hogaamiyo Umadda Somaliyeed , miyaaney Noqon kuwii ishoodu ay qaban weydey iyaga maahane cid kale , kuwii dhunsadey hantidii Qaranka iyo Umadda , kuwii Horumarka Moodey iney majara habaabiyaan shacabka Dulqaadka badan ee Somaliyeed , Durmadoow Hadii aadan iska boodsiineyn Waxyaabihii xiligasi jirey amase aadan aheyn dhawaan dhalad ama Nin ay ku cusub tahey Hadal qoristu , Maxaad isaga indho saabeysaa , Miyaaney Majeerteen Maleegin In Talada uu la wareego Halyeygii Hogaamiyaha Xalaasha ah aahaa ee Gen. Maxamed Siyaad Barre , markii uu dalka kusoo celiyey kala danbeyn iyo Xasilooni taam ah iyo in loo sinaado sharciga hortiisa , si cadaalad ahna wax lagu qaybsado , isagoo meesha ka gooyey Cad xaaraameedkii ay Soo dhex geliyeen Majeerteen Ummadda Somaliyeed , ee ahaa sed bursiga , qabyaalada , kala sareynta , iyo kala qoqobka. Waxan ku weydiinayaa Wiilyohow Duryame , Miyaadan Ogeyn In Xinkiina iyo Xasaradiina iyo wax is u ogolaansho Daradiinu ay keentey inaad Duhur Cad Majeertoonow Qalataan Cabdirashid ? Naceybka aad necebtihiin cid kale iney wax hogaamiso iyo Talo qaybin la'aantiinu miyeysan Horseedin in Burbur iyo Bara kac baahsani ka dhaco dalkeena hooyo ee maanta Burburkiisii uu 16sano Jirsadey ? Miyaaney aheyn majeerteen mise waa rag kale oo soo Hullaabtey kuwii Shaleyto Hoos Ordayey Kuwii gowracayey Dorraad ee lahaa Xukunka wax naga siiya aan hilbaha qaybsano,kuwa liita iyo cadka liita na siiya, anagaa Tolkeen Daarood matalnee Tolow hawiyow hana qadinina anaga daarood Nagu dhane .......!!!!!!!!!!!, Ma kaa Hoostey mise waad is hilmaamsiisey Wiilyohow Durmadey in Majeerteen Hormuudkiisii uu maanta yahey waxbayahey oo la wada ogaadey , Ma ogtahey In ay meel ay jiraanba Hoostubanyihiin labada Duq ee aqoonta guumowdey ee Dad leynta iyo dhiig daadinta ee shuuciyada iyo hantiwadaaga jaahilnimada ku dhisan wata ee Col. Abdulahi Yeey iyo , Gen Cadde Muuse , Ma ogtahey in Daarood kale iska daaye Harti idin nacey oo ay kasii jeensadeen Maamul xumadiina iyo maangaabnimadiina , Ma ogtahey in maaamulka Majeerteeniya ee Puntland ku dhisanyahey Beelaysi iyo sedbursiga Majeerteen iyo afar caada qaate oo sacabada u tuma ee aan Nina metelin nina soo dirsan ee iskooda u shaqeysta ,

Gunaanad iyo Gebagebo

Duryamoow waxaad la yeertey hadal wax ma garade , bal car keen Nin aqoonleh oo maanta wax maamuli kara oo aad haysaan , ma ogtahey in dartiin uu u nacey Hogaaminta Somaliyeed , Halyeeyga aqoonyahanka ah ee Somaliyeed ee maanta Daaroodoo dhani Madaxa ku sitaan , waa Prof , Cali khaliif Galaydhe ..

Ma Illowdey Baroortii iyo Oohintii aan ka tireyney , Xasan abshir Maalmihii shirkii Garowe la isugu yimid ee maamulka Laablakaca ah aad dhiseyseen uu lahaa Tolo'ayeey , walaalayaalow Warsangeli hanaga tagina , Noo hiiliya oo maamul nala dhisa , Miyaadan ogeyn inaan ogaa sirtiina oo aan ahay Maakhiri aan la dhagri karin oo il ka seexda midna kasoo jeeda amaba leh afar indhood oo labo ay yihin basiirada iyo aqoonta maankeyga ku jirta oo uu alaah ku manaystey waxgaradkeyga ,, ma kaa Hoostey mise waad is hilmaansiisey Markii aan dagaalka Sokeeye ee maanta lagaba heshiiyey kula jirey Walaalaha Reer waqooyiga ee aan hubka aad u rareyso ka qabanayey Jidka amaba aan badaha kasoo qab qabaney Laashashka Buuxbuuxa ee Hubka ahaa , ma waxey idinka aheyd hala gumaado Warsangeli , waa maxey ciirsiga aad i bidey iyo Hiilka aad iga raadineysey inaan kuu galo adigoo doonayey inaad afganbido Dowlad Xalaal ku dhisan oo kala danbeyna umadda Hanatey oo Odayaal Somaliyeed gacanta ku hayeen ,,, walaal aan kuu bayaanshee taariikhda haka boodin ,waxan u maleynayaa Aqoona kuuma lihiye inaad tahey alifle aan waxba ogeyn oo aanba tariikhdu u bilowneyn oo meesha qoraalka usoo qortey aflagaado iyo ku hadal barasho Horaa loo yiri :"CADUURBA DHOWDHOWDU UMA DHICIN".

Aan kusoo gunaadadee , warsangeli waxad ku sheegtey kuwo dalka ka maqan oo aan joogin , wiilyohow miyaadan igu arag Bosaso, jidka aad garowe iyo galkacyo u sii marto , dhaqaalaha iyo ganacsiga faraha badan , wershadaha waaweyn ee dowlada majeerteeniya aysan maalgashan karin hadiiba ay maareysato cashurta ay Dadka masaakiinta ah ee bara kacey awood sheegashada uga qaadato , magaalada Bosaso baaxadeeda iyo camirnaanteena ma fiirisey iyo qaybta aan ka dego inta ay baaxad le egtahey, mise waxad tahey JIIR HAAN KUWEYNAADEY OO TUULOOYINKA MAJEERTEEN EE WAABABKA AH EE KU YAALA MEELAHA DURUGSAN BAAD KASOO ORODEY,

Waxaan ku xasuusinayaa in ay kaa qaldantahey habka qoristu oo aad gefweyn dhex dabaalatey, adigoo aan qoraalka ku saleyn ina wax aragti fiyow ah oo kasoo baxdey caqli iyo maan caafimaad qaba oo kala garan kara waxyaabaha jira iyo taariikhda Umaddiisa , hadii aad wax garad tahey oo aad tahey nin la jecelyahey oo wax maamuli kara , Halkee u socotaa Dowladii aad garwadeenka ka aheydeen ee gacan ku rimiska aheyd ee aad iska xejiseen Somali inteeda kale , maalinba nin Jeebka ma ugu jirtaan , shaleyna Maxamed dheere ayuu ahaa maantana ma Xaabsadaha Baydhabaa, Dadweynaha Somaliyeed Neceeb ayey iidiin qabaan , wax kalena la idinkuma nicine waa xukun jeceyl ku dhisan jaahilnimo , waa qabweyni ku dhisan Maangaabnibo , miyaaney dadku daw u laheyn iney idin nacaan oo taladooda go aansadaan aayohoodana ka tashtaan , Muxuu run sheegey Abwaan Hadraawi markuu ku lahaa maansadiisii Durdur :

Nin tunkiisa Daawadey Haduu kuu Dardaarweriyo
Libta Looma daayee Ul baa lagu Dillaacshaaye

Nin murtiyeed hore u yiri , NIN TUKE SAHAN KA DHIGTEY ,BAQTI AY INUU DUL GEEYUUKA SUGAA, waxad ogaataa hadaba in aan maanta la idin aamineyn hogaana cidi idiinku dhiibaneyn intaad Somali horkacdeen Majeerteen miyaad baqti iyo itoobiyaan usoo horkacdeen iyo amxaaro , waa kuwama dadka idinka yeelaya ee indho la aanta idin daba ordayaa , hadise odayada wax loo dhiibey ee col Yeey lagu turaantureeyey meesha qabashadeda inuu kuleylkeeda faraha uga gubtaa lala doonayayey aniga maankey ilama aheyn in lalahaa odagu wax ha dhiso oo kala danbeyn hasoo celiyo..

waxan hadalkeygii kusoo gunaanadayaa tuducyo ayaan kasoo qaatey Maanso Horey loo tiriyey , taasi oo ku tusineysaa waxa hogaan xumidiinu ku sifowdey iyo halka ay ku danbeyn doonto ,

NIN SAGAARO HEENSANAYOO HAABAN KARI WAAYEY
IDO GUDAYA WAA U HALIS INUU DHIDAR HALEELAAYE

Allahayow Noo iftiimi

Maxamed Qarannimo
qarannimo@dhahar.com