|
Warbixin
ku saabsan magaaladda dhahar
Dhahar :- magaalada Dhahar
waxay kamid tahay magaalooyinka ugu waawayn woqooyi bari,
waa magaala madaxda gobolka Hayland,Dhahar waxay dhacdaa barta
9.75digrii loolka waqooyi iyo 48.82digrii dhigta Bari, waxaynamagaalada
Ceergaabo u jirtaa fogaan ah 220 km dhanka K/Bari, magaalada
Boosaasanafogaan ah 215 km dhanka W/Galbeed.
Magaaladda dhahar ayaa waxaa kunool shacab gaaraya ilaa 52kun
oo qof oo isugu jira qeybaha kala gadisan ee bani aadamka
, Waxaa aad ugu xiran magaalada reer guuraa farabadan. Waxaana
aad magaaladda loosoo buuxshaa xiliga xagaa baxa loo yaqaan
oo dadweyne tiro badan usoo xagaabaxaan sida bilaha 5 ilaa
9 aad waxaana lagu qiyaasaa bilahaa dadweynaha ilaa 65 kun
oo qof .
Magaalada Dhahar ayaa ah mid aad ugu fiican Marti galinta
(Hospitality) waxaana ku yaala hoteelo oo leh restaurants
gudahooda waxaana ka mid ah Hotel Midnimo.
Waxbarashada: Dhibaato ah in ardeyda u guuro
dhanka Boosaaso ayaa laga soo kabtay ka dib markii loo
hawl galay in dib loofuro furitaanka dugsiga Sare, si ardayda
kasoo baxda dugsiga H/dhexe ee Dhahar ay ugu gudbaan. Dugsiga
H/dhexe ayaa hadda waxaa wax ku barta ilaa 780 arday, waxaana
ka hawl gala 13 macallin, sida uu noo sheegay maamulaha dugsigaas
Axmed Maxamed Abokor waxa dugsigu u baahan yahay deyr, musqulo,
berked, fasallo dheeraad
ah iyo qalabaynba, iyadoo hadda ardaydu ku dhigtaan 7 fasal
( class rooms) labada gelinba,fasalada iyo kuraasta oo ku
yar awgeed. Maamuluhu waxa uu noo sheegay inaaney wax taageero
ah meella ka helin, balse uu wax ku kala wado fiiga ardayda
laga qaado oo keliya, jaaliyadahana waxaan ka sugaynaa inay
wadaan D/sare ayuu yidhi.
Waxbarashadda iskuulkaalaadka magaaladda Dhahar ayaa si firfir
coon u socota , maadooyinka lagu qaatona waxaa kamid ah Saynis,
Xisaab , Carabi , English , Soomaali , Diin , Juqraafi , Taariikh
, iyo maadooyin kaleba.
MACHADKA Caafimaadka Magaaladda Dhahar :- Magaaladda
Dhahar waxaa ku yaala Machad lagu barto caafimaad dhinacyadiisa
kala duwan , Machadkan ayaa furnaa muddo aan yareyn , Waxeyna
gaarayaan ardeyda wax kabarata machadka 85 ardey oo barta
dhinacyadda kala duwan ee barashadda caafimaadka , Waxaa sidoo
kale machadka wax ka barta shaqaalaha nurseska ah ee magaaladda
oo iyagu ka kororsada aqoontooda .
Sidoo kale Waxaa Magaaladda Dhahar ka jira ilaa in kabad
16 dugsi quraan iyo meelaha kale oo lagu barto diinta, Waxey
sidoo kale Magaaladda Dhahari leedahay Masaajiddo gaaraya
ilaa 11 kuwaas oo saddex kamid ah ay yihiin jaamacyo laguna
tukadda maalinta jimcaha .
Caafimaadka :- Magaalada waxay leedahay
xarumo caafimaad oo tiro badan sida Cusbitaalo , MCHyo iyo
waliba Farmashiyo.
Waxaa ka hawl gala magaaladda dhahar shaqaale loo tababaray
arimaha quseeya caafimaadka isla markaasna sida ay ii sheegeen
qaar ka tirsan shaqaalaha caafimaadka inaaney wax mushahar
ah oo la sheego aaney qaadan balse ay jirto mar mar ay Talaalo
iyo sameeyaan waxey sidoo kale wax aan la sheegin ka helaan
hay’addo oo ku taakuleeya mararka qaarkood daawooyin
aan sidaa usii badneyn oo la dhigo MCHyadda .
Cusbitaalka guud ee magaaladda dhahar ayaa dhowaan lasoo
afjarey waxaana dhismihiisa fulinayey hay’ad lagu magacaabo
AL:MANHAL, oo hadana laga sugaaya qalabeynta.
Isgaarsiinta :- Dhahar
ayaa aad oga dhisan dhinaca isgaarsiinta , Waxaana ka hawl
gala shirkad isgaarsiineed oo lagu magacaabo GOLIS TELECOM
oo iyadu si’aad ah oga shaqeysa goboladda soomaaliya
, waxaana magaaladda aad oga muuqda laymanka shirkaddan galisay
magaaladda oo aad u tiro badan , Waxaa iyana ka jira shirkaddo
yar yar oo ka shaqeeya dhinacyadda xawilaadda iyo isgaarsiinta
loo yaqaan FOONIYAHa ee taararka.
Waxaa sidoo kale Dhahar ka jira xarumo lagu isticmaalo Internet
Caffeeyadda waxaana khadka siisa shirkadda golis telecom ,
Internetyaddan ayaa dadku si’aad ah u isticmaalaan had
iyo jeerna waxaad arkeysaa in ay aad u buuxaan .
| Shirkada Golis |
Internetka
Dhahar |
 |
 |
Korontadda :-Magaaladda dhahar ayaa sidoo kale waxaa ka jira
Shirkad weyn oo korontadda siisa shacabka magaaladda dhahar
dhamaantood , Waxaana shirkaddan lagu magacaabaa WAKAALADDA
XOOGA KORONTADDA MAGAALADDA DHAHAR oo uu hirgaliyey ganacsadaha
weyn ee reer dhahareed Cabdirisaaq daahir (Qoosh), Haddaad
eegto habeenkii magaaladda dhahar waxaad aad ula yaabaysaa
sida ay oga shaqeynayaa korontadda ku rakiban baalayaasha
dhex mara jidadka waaweyn ee magaaladaas.
Ganacsiga :- Xaga ganacsiga magaalada ayaa
ah mid marwalba siiweynaanaya waxaana suuro galiyey nawaaxiga
magaalada oo leh xoola kala duwan ahna meelaha soomaaliya
ugu xoolaha badan. Magaaladu waxayna leedahay ganacsiyo kala
duwan, waxayna aad ugu xirantahay dekeda magaalada Boosaaso.
Magaalada ayaa ganacsigeedu uu yahay mid aad u sareeya iyada
oo weliba xagga amnigana ay magaaladu aad u fiicanyahay oo
aan wax cabsi ahi ka jirin inta badan waxaad suuqa magaalada
iyo xaafadaha ku arkaysaa dadka koonfurta ka yimid oo ganacsada
iyaga oo soo raacay amaanka magaalada dhahar ayey sifiican
uga helleen amaanka iyo ganacsiga magaalada ee aadka usareeya.
Waxaa kaloo magaalada aad ku arkaysaa Bakhaaro raashinka oo
aad iyo aad u farabadan iyo Dukaamo dharka u gaara iyo kuwo
bagaashka ah iyo Kaalimada shidaalka iyo weliba makhaaxiyaha
cuntada biibitooyina cabitaaka iyo coffeega .
Waxaa sidoo kale ka jira carwooyin lagu iibsho dharka raga
iyo allaabadda kale ee ay raggu isticmaalaan sida qalabka
yar yare e uduga , Waxaa sidoo kale iyana jira carwooyin lagu
iibsho dharkia dumarka oo ugaar ah dumarka oo kaliya.
Sports: waxaa dhahar ka dhisan kooxo badan
oo kubada cagta oo gaaraaya ilaa iyo 7 kooxood oo heerka koowaad
ah.
Fanka iyo Suugaanta: Magaalada waxay caankutahay
dhanka farshaxanka fanka iyo suugaanta. Hobolada codka iyo
sawaxanka macaan waxaa ka mid ah Xasan mire, Liilan axmed
Sardheeye, Daud Yusuf ahmed “xanfar”, Cabdiqani
ahmed Olol, Qamaan abdil waaxid, Cumar Xaaji “George
Haji”, Mustafe Xasan, Kowsar ilka-cas, Nawad geele,
Khadra Classic, Abdifatax xassan aadan, Cali Dhuux Sicid,
Axmed Dhuguf, iyo kuwa kaloo badan….
 
Nabadgelyada magaalada Dhahar ayaa ah mid
xasilloon, waxaana si rasmi ah gacanta
ugu haya odayaasha iyo wax garadka degmada oo kaashada saldhigga
Booliska ee Dhahar
oo si habasami ah ula shaqeeya duqaytida, C/laahi Cabdi Shabeel
oo ka tirsan
waxgaradka Dhahareed ayaa noo sheegay inay jiraan guddiyo
kala duwan oo odoyaal ah
sida guddida nabadgelyada iyo khilaafaadka, guddida waxbarashada,
guddida
caafimaadka, iyo guddida ilaalinta deegaanka iyo ciidan xoogan
oo dhawaan loo dhisay iney ilaaliyaan deegaanka.
Ururo bulsho oo kala duwan ayaa kajira magaalada Dhahar,
kuwaas oo isugu jira ururo
haween iyo kuwo dhalinyaro intaas waxa dheer urur sama fal
oo wadani ah.
Fardaha: Magaaladani waxay caan ku tahay
dooxooyinka iyo dhul daaqsimeedka xoolaha afarta
meesi kuwada dhaqmi karaan, gaar ahaan fardaha nooca gobolka
Sanaag caanka ku yahay
ee SUNAARIGA oo ka jaan guuray inta kale ee ee Soomaaliya,
in kastoo abaarihii sanadihii lasoo dhaafay ay tirada Gammaanka
hoos u dhigtay.
Dhahari Qaalisanaa
Daymadow qurxanaa
Qalbiga deeqi ogaa
Cimiladeeda qabowgiyo
Kulaylka isugu qaybsan
Qof bartaa jecelaa!!!
by Colonel Maxamud C. Fooldhuub)
Waxaa diyaariyey warbixintan
Maxamuud Ciyoon (wargayska calmadow)
Cismaan Abdi Qodax (dhahar.com)
| 
