Boqorka Kubada Cagra
 |
 |
Ciyaaryahankii hore ee
60 meeyadii iyo 70 meeyadii ee u dhashay wadanka Brazil,
lana magac baxay Pele oo loo maantana loo aqoonsanyahay
ama loo yaqaana inuu yahay boqorka kubada cagta, isla
markaana ah ciyaaryahanka ugu caansan dunida oo idil.
Pele waxa uu ku dhashay Edson Arantes do Nascimento
taariikhdu markay aheyd 23dii october 1940kii waxa
uu ku dhashay magaalo aad u yar ee lagu magacaabo
Tres Coracoes (sadexwadnood) gobolka Minas Gerais.
|
Muxibada iyo kalgacaylka uu u qabo Pele cayaaraha ayaa
waxaa la moodaa in ay xididada dhiigiisu ku shaqeeyaan tan
iyo goortuu dhashay. sidoo kale Aabihiis Dondinho(joao Ramos
Do Nascimento) waxa uu ahaa ciyaaryahan caan ah oo ka ciyaara
xaga weerarka ama afka hore, qatarna ku ahaa madaxa(teesto)
wuxuuna u cayaari jiray kooxda Fluminense, balse nasiib
daro ma noqon mid sii wada cayaarta cudur aan la daaween
karin xiligaas aawadeed. pele hooyadiis waxaa la yiraahdaa
Maria Celeste. faamilkiisa waxa ay u guureen magaalada Bauru
ee Sao Paulo,
Markii uu pele gaaray da'da lagu cayaaro kubada waa ay
ka muuqatay firfircoonidiisa
maadaama uu ka dhashay qoys dan yar ah, pele isaga ayaa
caawinjiray waxayna shaqadiisu aheyd kabo caseeye ama baalashle.
balse waxay ugu farxad badneyd marka uu la cayaarayo kubada
saaxiibadiis. had iyo jeerna waxa uu ku taami jiray in uu
u cayaaro koox sida aabihii oo kale.
kadib markii u u cayaaray dhowr kooxood oo kala duwan sida
kooxda Baquinho, Sete de setembro Ameriquinha, pele waxaa
soo caanbixiyay Waldemar de Brito oo ahaa cayaaryahan u
cayaarayay qaranka waldemar ayuu ahaa qofka ugu horeeya
ee arkay sida qibrada leh uu u cayaraayo isla markaan waxa
uu u geeyey Atletico Bauru FC isagoo jira Toban sano oo
kaliya.
Pele markii uu noqday 15jir 1956kii waldemar waxa uu ku
dhiiragaliyay inuu u soo guuro magaalda Santos FC waa magaaladii
lagu qabtay cayaartii ugu horeeysay ee pele uu cayaaro september
7 1956dii waxa uu buuxiyay booska del vecchio oo markaas
maqnaa isla maraana wxuu u dhaliyay goolkii 6aad ee 7-1
ciyaartaas ku dhamaatay.
Zaluar oo ahaa goolhayahii ugu laacibsanaa dunida xiligaas
ayaa wuxuu sheegay inuu pele ahaa ciyaaryahankii ugu horeeyay
ee gool ka dhaliya,
Sylvio Pirilo oo ahaa tabobaraha qoranka Brazil ayaa ku
soo daray pele ciyaaraha aduunka isagoo 17jir ah, ciyaartii
ugu horeeysay waxa uu la cayaaray Argentina 7dii july 1957dii
waxayna ku guuldareystay Brazil 2-1 inkastoo halka gool
ee kooxda uu dhaliyay pele.
 |
jariirad Fransiis ah ayaa ku magacoowday pele boqorka
sanadkii 1961gii, kadib markii uu u cayaaray kooxda
Santos ee Yurub dhowr jeer oo kaliya.
Pele waxa uu ka qeebqaatay 4 jeer ciyaarha aduunka
1958dii Sweden; 1962dii chile; 1966dii England; iyo
1970kii Mexico. Afar iyo Toban jeerna wuxuu u cayaaray
Kooxda qaranka 12gool ayuu dhaliyay.
|
Pele ciyaartiisii ugu horeeysay ee koobka aduunka waxay
isaga soo horjeysteen midoowgii sofiyeeti sanadkii 1958
Sweden wareegii sadexaad ee tartanka ayaa Brazil ku garaacday
Austria 3-0 Englandna 0-0 pele waxba ma dhalin laakiin Brazil
waxa ay ku guulaysatay 2-0 labada gool waxaa u dhaliyay
Vava.
ciyaartii xigtay ee ay Brazil la cayaartay Wales oo ah
koox ingiriis ah, pele ayaa dhaliyay goolkii ay kaga guuleysteen
England kaasoo kooxda ingiriiska ay ku hartay Brazilna u
gudbiyay semifinalka. pele wuxuu guul u qaaday Brazil sadex
jeey oo ay la cayaareen kooxaha Fransiska 5-2 sadex ka mid
uu isaga dhaliyay labda kalena vava iyo Didi ay kala dhaliyeen.
fiinalkii oo ay la cayaareen kooxda Swedenka vava iyo pele
ayaa kala dhaliyeen labo labo midka shanaadna uu dhaliyay
Zagalo waxayna ku garaaceen kooxda sweden 5-2 isla markaana
la godoonsiiyay koobkii aduunka.
cayaartii lagu furay ciyaarahii aduunak ee lagu qabtay
wadanka chile sanadkii 1962dii oo ay la cayaareen mexico
pele waxa uu dhaliyay mid ka mid ah labadii gool ee ay ku
guuleysteen. 2-0
cayaartii labaad oo ay la cayaareen wadanka czechoslovakia
muruq ayuu ka dhaawacmay, cayaarihiina uu kaga fariistay,
waxaa badalay cayaaryahanka Amarildo, balse Mane garrincha
ayuu ahaa qofkii u horseeday guushii labaad ee koobka aduunka.
cayaarihii aduunka ee lagu qabtay england sanadkii 1966kii
Brazil waxay kaga guulaysatay Bulgaria 2-0 wareegii koobaad,
pele iyo Garrincha ayaa u kala dhaliyay labada gool oo ay
ku guuleysteen
Brazilna waxaa 3-1 ku garaacay kooxda hungary sidoo kalena
Portugal ayaa ku garaacday 3-1 halkaas ayayna ku hareen
Brazil wadankoodii ayay dib ugu soo laabteen. balse pele
ayaa ka baxay garoonka kadib markii ay waxyeelo fara badan
u geeysteen difaacii Portugal
1970kii cayaarihii aduunka ee lagu qabtay Mexico, pele
waxa uu soo bandhigay wacdaro cajiib ah taasoo Brazil ku
guuleeysatey koobkii sadexaad ee aduunka.
hase ahaatee pele farsamooyinka cayaarahiisa ayaa ka mid
noqdeen kuwo ku saleeysan taariikhda kubada cagta aduunka.
waxaa ka mid aheed dhacdadii Gordon Banks(goolhayihii England)uu
ka qabtay kubadii uu pele madaxa ku laaday. waxaa aheed
badbaadadii ugu wanaagsaneed tartanka oo dhan. waxaa kaloo
dhacday in pele kubad uu bartanka garoonka ka soo laaday
kaga dhaliyay goolhayihii Czech macquul la noqon weeysay.
Pele cayaartiisii ugu dambeeysay oo Brazil u cayaaray 1971gii
waxay isaga soo horjeesteen Yugoslavia ee maracana oo ahaa
isla istaadiyamkii uu ka bilaabay ciyaarihiisa, 1957dii
14 sano ka hor. isagoon wax iska badalin oo sidiisii u dhisan
inkastoo uu kala soo kulmay dhibaatooyin fara badan ciyaarihii
koobka aduunka ee 1974tii.
waxa uu xiriir la yeeshay naadiga New York Cosmos, halkaas
ayuuna ku daba jaray Aqoontiisii kubada cagta kadib markii
uu ka cayaaray sedex xili oo kala duwan.
hase yeeshe pele waxa uu ahaa ciyaaryahanka aan ilaa iyo
hada wax la mid ah dunida lagu arag, waxa uu haybad u lahaa
dhamaan farsamooyiinka loo adeegsado kubada, waxaa ka mid
ah Qeeybinta, shuutka, xawaarinta iyo contarool la yaableh.
pele waxa uu horseed u noqday naadiga Santos inuu ka dhigo
midka Aduunak ugu caansan, wuxuuna ahaa ciyaaryahanka ugu
goolasha badnaa 11jeer Jiirooniga Sao Paulo. (1957/58/59/60/61/62/63/64/65/69
iyo 73) wuxuuna xiray record tira badnida goolashiisa ee
hal jiirooni oo kaliya 1958dii koow iyo toban jeer ayaa
Abaalmarin la siiyay lana godoonsiiyay ciwaano fara badan.
wuxuu ahaa qofka kaliya ee ku guuleystay sadex koobabka
aduunaka ah(1958,62,70) waxa uu dhaliyay gabi haanba 1,279
goals waxaana loo doortay ciyaaryahanka qarniga 1980kii.
Qore: Abdi Casiis Ahmed Salah
